بهترین فیلم های سال ۲۰۱۹ – یک زندگی پنهان

بخش اول:

باعث خوشحالی است که بزرگانی مثل ترنس مالیک پنج دهه فیلم می‌سازند و همچنان حرف های مهمی برای گفتن دارند.

این کارگردان ۷۷ ساله آمریکایی هنگام جوانی مدتی به کشاورزی و کار کردن در معادن نفتی مشغول بوده و بعد از اون در رشته فلسفه تحصیل میکنه و سپس در دانشگاه MIT فلسفه رو درس میده. حضور طبیعت گرایی به شکل ناتورالیسم و پرسش های فلسفی شخصیت های مالیک قطعا از پس تجربیات زیستی خود خالق اثر برامده اند.

فرقی نمیکنه طرفدار سینمای مالیک باشید یا صرفا آثارش رو دنبال کنید، قطعا متوجه شدین که بعد از فیلم موفقش یعنی “درخت زندگی” با این فیلم نخل طلای جشنواره کن رو صاحب شد، آثارش کمی دچار یکنواختی و تکرار شد.

اما “یک زندگی پنهان” رو میشه بازگشت شکوهمند ترنس مالیک به آثار محبوبش دونست، اگه این فیلم از “خط باریک سرخ” ، “زمین های لم‌یزرع” و “درخت زندگی” برتر نباشه قطعا هم‌سطح اونهاست و فراتر از استاندار های ترنس مالیک در دهه گذشته ست.

دوربین در آثار مالیک نقش خیلی مهمی رو ایفا میکنه و شاید دلیل یکنواختی فیلم های اخیر مالیک همکاری با امانوئل لوبزکی (که بی‌شک یکی از بزرگترین فیلمبردار های زنده در جهانه) در تمامی آثارش از درخت زندگی و به بعدش باشه، اما تو فیلم آخرش مالیک مدیریت فیلمبرداری رو به یورگ ویدمر میسپاره. ویدمر در شوالیه جام ها و درخت زندگی فیلمبردار بود و تو “حرامزاده های لعنتی” هم با تارنتینو همکاری داشته.

فیلمبرداری در یک زندگی پنهان اگرچه شباهت انکارنشدنی ای با بقیه فیلم های مالیک داره اما به آرامش بیشتری رسیده و با تنش های کمتری با شخصیت ها در سفر کشف و شهود همراه میشه.

موسیقی بسیار زیبای فیلم هم کار جیمز هاوارده که عموما با آهنگسازی فیلم شوالیه تاریکی و هانگر گیمز و چند بلاک‌باستر دیگه شناخته میشه.

یک زندگی پنهان روایتگر زندگی فرانتس ییگراشتتر در زمانی ست که حکومت هیتلر در حال رسیدن به اوج و فرستادن ارتش نازی به اروپاست. داستان فیلم در چهار سال و در رادگوند (شهری در شمال اتریش که اسم اول فیلم هم همین اسم شهر بوده) دنبال میشه.

شخصیت های چند فیلم قبلی مالیک عمدتا هویت و جایگاه خودشون در هستی رو تو یک بحران اگزیستانسیالیستی جستجو میکردن، اما فرانتس جایگاه خودش رو به عنوان یک کاتولیک نه چندان متعصب شناخته و فقط جایگاه دستورات مسیحیت رو در دنیای جنگ‌زده اروپای جنگ جهانی دوم دنبال میکنه.

یک زندگی پنهان خط داستانی آشکارتری برای دنبال کردن داره و ایمان مخاطب رو همراه با فرانتس مورد هجوم پرسش های جدی ای قرار میده و مخاطب رو بعد از فیلم به تفکر وادار میکنه.

شباهت غیرقابل انکار اعمال و عقاید فرانتس به معبودش یعنی عیسی مسیح منجر به یک غم عمیق تاریخ‌ شمول میشه. در ستایش زندگی هایی که پنهانی زیسته اند و بین دوراهی حق و باطل با افتخار حق رو همراهی کردند.

همه این‌هارو گفتیم تا به شما نوید یک فیلم متفاوت از مالیک رو بدیم، بعد از دیدن اگه از طرفدارانش نباشین حتما باور خواهید داشت که یک فیلم معمولی رو ندیدید. حالا از شما دعوت می‌کنیم ابتدا فیلم رو ببیند و سپس بخش دوم این نوشته رو هم بخونید

بخش دوم:

زیرا خدا جهان را اینقدر محبّت نمود که پسر یگانه خود را داد تا هر که بر او ایمان آورد، هلاک نگردد بلکه حیات جاودانی یابد.

 -انجیل یوحنا

روایت می‌کنند که عیسی مسیح هیچگاه بر عقاید و اعمالش مردد نشد حتی هنگامی که او را بر صلیب کشیدند، ولی تا هنگام ظهر همچنان بر معجزه خدایش امیدوار بود؛ سه بعد از ظهر اما در جلجتا می‌گوید: ایلی ایلی لما سبقتنی (خدایا خدایا چرا مرا ترک کردی؟)

فرانتس مخلوق ترنس مالیک اما اینطور نیست،  او نه مانند مسیح پیروانی دارد و نه امیدی به رهایی؛ اگرچه بیننده در واپسین دقایق فیلم هنگامی که فرانتس ییگراشتتر در حیاط زندان و منتظر خواندن نامش برای اعدام است مانند مسیح امید به نجات دارد.

چه نجاتی؟ تمام شدن جنگ آن هم هنگامی که ارتش هیتلر در اوج قدرت نمایی و پیشروی در اروپاست؟

فرانتس بر خلاف مسیح شخصیتی نیست که در تاریخ شناخته شود و به راستی یک زندگی پنهان دارد. فرانتس تنها یک کشاورز است، کشاورزی که همراه خانواده اش خوشبخت است و این خوشبختی انتخاب را برایش سخت می‌کند.

ترنس مالیک ۷۷ ساله از “درخت زندگی” به بعد مدام مسیحی تر شده و رد پای مسیحیت در همه آثار این دهه اش مشخص است. چه به صورت روابط پدر و پسر که در “شوالیه جام ها” و درخت زندگی نشان می‌دهد و چه اشارات مستقیم به مسیحیت در یک زندگی پنهان با کلیسا و کشیش و فرانتس که یک کاتولیک میانه رو اما عمیقا معتقد است.

اثر متاخر ترنس مالیک اگرچه شباهت مضمونی ای به “خط باریک سرخ” دارد اما جهانی متفاوت دارد، جهانی که انتخاب ها و سوال ها نقش اصلی را ایفا می‌کنند. مالیک مانند اسکورسزی یک پرتره تمام و کمال از پنج دهه فیلمسازی اش ترسیم می‌کند و موجب شعف هر سینه‌فیل است که همچنان این بزرگان نام آشنا فیلم های خوب می‌سازند و حرف هایی مهم برای گفتن دارند.

فیلم در شمال اتریش و دهکده ای به نام رادگوند روایت میشود، رادگوند و به خصوص ساکنانش شباهت زیادی میدل مارچ و شخصیت های جورج الیوت دارند. در اثر جاودانه این نویسنده عصر ویکتوریا نیز شخصیت هایش مانند فرانتس مدام دچار دوراهی و انتخاب میشوند که واکنش بقیه اهالی میدل مارچ را به دنبال دارد. واکنش هایی که نقش مهمی بر زندگی دیگر ساکنان میدل مارچ ایفا می‌کنند.

آثار زیادی ساخته شده اند که به مذمت نازی ها و جنگ جهانی دوم می‌‌پردازند اما ترنس مالیک بر خلاف بقیه، سوژه خود را یهودی انتخاب نکرده. بلکه نزاع و درگیری را در بین سربازان و در دل ارتش هیتلر نشان می‌دهد.

اگوست دیل(فرانتس ییگراشتتر) این بازیگر آلمانی که تجربه چندین فیلم در مورد جنگ جهانی دوم در کارنامه خود دارد پرفورمنس همگنی را در یک زندگی پنهان ارائه داده و چشمان پرسشگرش با دوربین یورگ ویدمر مخاطب را همراه با خود با سوالات جدی ای در مورد اخلاق، دین و فلسفه همراه می‌کند که گاها به کشف و شهود نیز منجر می‌شود.

شخصیت های یک زندگی پنهان همگی در مورد عقایدشان مردد هستند. این را می‌شود بعد از صحبت هایشان با فرانتس استنباط کرد. گرچه همه آن ها می‌خواهند فرانتس را به راهی بهتر دعوت کنند یا او را از تصمیمش منصرف کنند‌. اما خود نیز همواره به مسیرشان مشکوکند‌.

فرانتس در مسیرش تنهاست مانند مسیح بر روی صلیب در جلجتا؛ همانطور که نقاش کلیسا در فیلم می‌گوید: “مردم با خود می‌گویند اگر در دوران مسیح زندگی می‌کردند کاری که بقیه کردند رو اون ها نمی‌کردند.” اما همان مردم فرانتس را هم تنها گذاشتند آن هم در موقعیتی چنین مشابه.

کشیش دهکده به فرانتس یادآوری می‌کند که مصمم بودن فرانتس بر عقاید و انتخابش چیزی را عوض نمی‌کند. اما مگر زندگی کم ارزش است که فدا کردن آن بی تاثیر باشد؟ پس خشم و فریاد سربازهای نازی بر سر فرانتس نشانه چیست؟

شخصیت خلق شده مالیک که ریشه هایی در دنیای واقعی دارد مهر تاییدی بر این جمله جورج الیوت در میدل مارچ است:

رشد و گسترش خوبی در جهان تا حدودی به کنش های غیرتاریخی وابسته است و این کنش ها که آن قدر که باید برای من و شما جذاب نیستند، نیمی از آن را مدیون کسانی است که مومنانه در خفا زیسته اند و در مقبره های متروک آرمیده اند.

-جورج الیوت

One Reply to “بهترین فیلم های سال ۲۰۱۹ – یک زندگی پنهان”

  1. معرفی خوبی کردید از یکی از بهترین های ۲۰۱۹ و بهترین های مالیک ، قصه گویی به سبک نریشن انسان هایی در پهنه ساکت طبعیت. مسیحی دیگر در دل کوه های اتریش در سکوت تاریخ مصلوب می شود. داستان جذابی نیست و کارگردان هم رنگی به نقاشی اش نمیزند. فقط روایتی از زندگیی پنهان است.

دیدگاهتان را بنویسید